GEO nedir? E-ticarette SEO'dan farkı ve ilk adımlar

Müşterin artık “kamp için hafif bir ocak nereden alınır?” sorusunu Google'a yazmanın yanında ChatGPT'ye de soruyor. Yanıtta birkaç mağaza adı, kısa gerekçeler ve kaynak bağlantıları çıkıyor. Senin mağazan bu yanıtta var mı, yoksa senin yerine bir rakip mi öneriliyor? GEO, bu sorunun adı.

Bu yazı GEO'yu, asistanların alışveriş yanıtını nasıl kurduğunu, SEO'dan farkını ve bir mağazanın bugün ne yapabileceğini anlatıyor.

GEO nedir?

GEO, İngilizce generative engine optimization ifadesinin kısaltmasıdır; Türkçede “yapay zekâ görünürlüğü” diye de anılır. Amacı, bir sitenin yapay zekâ asistanlarının yanıtlarında iki biçimde yer almasıdır:

• Anılmak (önerilmek): yanıtta mağazanın adı ya da alan adı geçer; “şu mağazalara bakabilirsin” listesinde sen de varsındır.
• Kaynak gösterilmek: yanıtın içinde ya da altında sitenin bir sayfası bağlantıyla gösterilir; müşteri tek tıkla o sayfaya gelir.

İkisi ayrı sayılır: adın geçip siten kaynak gösterilmeyebilir ya da tersi.

GEO yeni bir teknik hile değildir. Asistanlar web'de arama yaptıklarında yanıtı buldukları sayfalardan kurdukları için işin çoğu tanıdıktır: bulunabilen, soruyu yanıtlayan, güvenilir sayfalar.

Yapay zekâ alışveriş yanıtını nasıl kuruyor?

Her asistanın kendi yöntemi var, ama resmi belgelerinde anlattıkları ortak bir akış çiziyor:

1. Soru aramalara çevrilir. ChatGPT, güncel bilgi gerektiren sorularda web'de kendiliğinden arama yapabilir ve soruyu bir ya da birkaç hedefli aramaya dönüştürür (OpenAI). Google'ın yapay zekâ özeti ve AI Mode da soruyu alt konulara bölüp birden çok ilgili arama yapabilir; Google buna “query fan-out” diyor (Google).
2. Bulunan sayfalardan yanıt yazılır. Yanıt, bu aramalarda bulunan sayfaların bilgisiyle yazılır; arama kullanılan yanıtlarda kaynaklar bağlantıyla gösterilebilir.
3. Kaynaklar seçilir. Google'ın yapay zekâ özetinde destekleyici bağlantı olabilmek için sayfanın dizinde olması ve arama sonucunda snippet'le gösterilebilmesi gerekir; bu da gösterilmeyi garanti etmez. OpenAI de ChatGPT'nin sonuçları alakalı ve güvenilir bilgiye ulaştırmak için birden çok etkenle sıraladığını ve yerin garanti olmadığını söylüyor.

Pratikte: alt soru “tek kişilik çadır nasıl seçilir?” olduğunda, buna sayfasında açıkça yanıt veren mağaza kaynak olmaya adaydır. Yalnız ürün ızgarası gösteren kategori sayfası, aramada bulunsa bile yanıta koyulacak bir cümle sunmaz.

Her yanıt arama yapılarak yazılmaz. Araştırmamızda ChatGPT 180 yanıtın 74'ünde web araması yaptı; kalanlarda arama yapmadan yanıt verdi. Bu yüzden ölçerken yanıtın kaynak gösterip göstermediğine de bakmak gerekir.

SEO ile GEO: ne aynı, ne farklı?

Google bu konuda açık: yapay zekâ özelliklerinde görünmek için ek bir şart ya da özel bir optimizasyon gerekmiyor; geçerli olan, arama için zaten önerdiği temel SEO uygulamaları (Google). Değişen şey çalışmanın kendisinden çok sonucun biçimi ve ölçümü:

Tablonun son satırı en önemlisi: SEO'da yaptığın iyi iş GEO'ya da yarar. Google'ın yapay zekâ özetinde kaynak olmanın ilk şartı zaten dizinde olmaktır; ChatGPT aramasında görünmek için de sitenin OpenAI'nin arama botu OAI-SearchBot'a açık olması gerekir (OpenAI).

Ölçümdeki fark ise gözden kaçar. Google, yapay zekâ özelliklerinden gelen ziyaretleri Search Console'da genel arama trafiğinin içinde, Performans raporunun “Web” türünde sayıyor (Google); ChatGPT'deki görünürlüğün ise Search Console'da hiç yer almaz. “Yapay zekâda var mıyım?” sorusunu bugünkü araçların yanıtlamaz.

Mağaza GEO için ne yapabilir?

Aşağıdakiler ya Google'ın yapay zekâ özellikleri için önerdiği temel uygulamalar ya da OpenAI'nin ChatGPT araması için koyduğu şart. Sıra önemli: önce bulunabilir ol, sonra söyleyecek bir şeyin olsun.

• Arama botlarına kapıyı aç. Google, robots.txt'in ve sitenin önündeki CDN ya da barındırma altyapısının taramaya izin vermesini öneriyor (Google). ChatGPT aramasında görünmek için de sitenin OAI-SearchBot'a ve CDN'in OpenAI'nin arama botu IP adreslerine açık olması gerekiyor. Adım adım kontrol ChatGPT mağazamı neden önermiyor? yazısında.
• Kategori sayfasına soruyu yanıtlayan bir metin koy. “Nasıl seçilir?”, “kime uygun?”, “neye dikkat etmeli?” sorularına kısa ve net yanıt veren birkaç paragraf, kategori sayfasını hem “nereden alınır?” hem bilgi sorularında kaynak olmaya aday yapar.
• Ürün metnini özgün yaz. Tedarikçiden gelen metin onlarca mağazada aynıdır; bir asistanın o metni özellikle senin sayfandan alması için bir neden yoktur. Ürün ne, kime uygun, onu ne ayırıyor: ürün açıklaması rehberindeki yapı bunu birkaç paragrafta toplar.
• Önemli bilgiyi metin olarak yaz. Google önemli içeriğin metin olarak bulunmasını, görsel ve videonun bu metni desteklemesini öneriyor (Google). Kargo süresi, iade koşulu, beden tablosu ya da garanti yalnız bir görselin içinde ya da yalnız sepette görünüyorsa, sayfanın metnini okuyan bir sistem onu bulamayabilir.
• İşletme bilgisini güncel ve tutarlı tut. Google, Merchant Center ve İşletme Profili bilgilerinin güncel olmasını da aynı listeye koyuyor. Mağaza adını, adresini ve iletişim bilgisini her yerde aynı yaz.
• Yapılandırılmış veriyi görünen metinle uyumlu tut. Yapılandırılmış veri, sayfanın içeriğini standart bir biçimde tarif eder; Google sayfayı anlamak için onu kullanır ve JSON-LD biçimini öneriyor (Google). Yapay zekâ özellikleri için özel bir işaretleme gerekmiyor; Google'ın istediği, işaretlemenin sayfada görünen metinle aynı şeyi söylemesi. Fiyatı ürün kartında bir, işaretlemede başka yazan sayfa bu kuralı bozar.
• İç bağlantı ver. Google, içeriğin iç bağlantılarla kolayca bulunabilmesini öneriyor: seçim rehberine kategori sayfasından, kategoriye rehberden bağlantı ver.

GEO nasıl ölçülür?

“ChatGPT'ye sordum, çıkmadık” bir ölçüm değildir. Asistanların yanıtı her soruşta değişebilir: araştırmamızda aynı soru yeniden sorulunca ChatGPT'nin gösterdiği kaynakların yalnız %19'u her seferinde yine çıktı; Google'ın yapay zekâ özetinde bu oran %55'ti. Tek bir ekran görüntüsü, iyi de olsa kötü de olsa, şansa bağlıdır.

Elle ölçmek istersen şu yöntem sağlam bir başlangıç verir:

1. Müşterinin soracağı 10 kadar soru yaz, hiçbirine mağazanın adını koyma: “Ankara'da hırdavat nereden alınır?” gibi. Önemli olan, seni henüz bilmeyen müşterinin sorusu.
2. “Nereden alınır?” sorularıyla “nasıl seçilir?” gibi bilgi sorularını karıştır; iki türde farklı siteler kaynak gösteriliyor.
3. Her soruyu birkaç kez, oturum açmadan ve aynı ülkeden sor; tarihi ve hangi asistana sorduğunu not et.
4. Her yanıtta iki şeyi ayrı say: adın ya da alan adın geçiyor mu (anılma), siten bağlantıyla kaynak gösteriliyor mu (kaynak gösterilme).
5. Senin yerine kimin önerildiğini ve hangi sayfasının kaynak gösterildiğini yaz: o sayfada seninkinde olmayan ne var?
6. Sayfalarını değiştirdikten sonra aynı soruları aynı yöntemle yeniden sor. Tek turdaki küçük farka değil, birkaç ölçümde süren değişime güven.

GEO Studio ile ölç, SEO Studio ile düzelt

Bu yöntemi her hafta elle yürütmek saatler alır. Roigo'nun GEO Studio'su aynı işi senin siten için yapar:

1. Site adresini yazarsın; mağaza bağlantısı gerekmez. Ölçüm, e-posta adresini onayladıktan sonra başlar.
2. Ölçülecek konular hazırlanır: Search Console bağlıysa sitenin gerçekten aldığı aramalardan, değilse kategorilerinden ya da sattığın ürün türlerinden. Her konu için mağazanın adı geçmeyen test soruları yazılır; istersen düzenler ya da eklersin.
3. Her soru ChatGPT'ye birden çok kez, Gemini'ye de sorulur; Türkiye'den, Türkçe, oturum açmamış bir kullanıcı gibi. Mağazan sitenin alan adıyla tanınır: aynı adı taşıyan başka bir işletme sayılmaz.
4. Raporda anılma ve kaynak gösterilme oranın ChatGPT ve Gemini için ayrı ayrı, senin yerine önerilen mağazalar, konu konu sonuç ve öncelikli iş yer alır.
5. Öncelikli işin sayfasının metnini SEO Studio'da Roigo AI ile hazırlarsın; onayladığın metin mağazana aktarılır. Sonra aynı sorularla yeniden ölçersin.

Ücretsiz pakette siten bir kez gerçek sorularla ölçülür (site ve marka başına); raporda oranlar, önemli bulgu, örnek bir sorunun yanıtı ve senin yerine en çok önerilen mağaza açıktır. Tam rapor ve aynı soruların her hafta yeniden sorulduğu takip ücretli paketlerde.